Een beschuldiging van een zedenfeit, zoals verkrachting, heeft vaak een onmiddellijke en ingrijpende impact op het leven van de betrokken persoon. Hoewel het vermoeden van onschuld een fundamenteel principe blijft binnen het Belgische rechtssysteem, ervaren veel verdachten vanaf het begin van het onderzoek al een zware emotionele en maatschappelijke druk. “Waar rook is, is vuur” horen wij vaak. Reputatieschade, stress en onzekerheid zijn vaak onvermijdelijk bij een beschuldiging voor verkrachting.
Net daarom is het essentieel om vanaf de eerste fase van het onderzoek een actieve en doordachte juridische aanpak te hanteren. In zedenzaken kunnen vroege tussenkomsten door een gespecialiseerd advocaat immers een belangrijke invloed hebben op zowel het verloop van het onderzoek als de uiteindelijke beoordeling door de rechtbank. Sommige dossiers kunnen ook geseponeerd worden vóór ze in de rechtbank komen.
Het belang van een proactieve verdediging
Zedendossiers worden vaak gekenmerkt door beperkte materiële bewijzen. Regelmatig komt het in zedenzaken neer op tegenstrijdige verklaringen waarbij objectieve elementen schaars zijn en men zit met een “woord-tegen-woord situatie”. In dergelijke situaties is het van groot belang dat het onderzoek objectief gevoerd wordt en dat ook de elementen in het voordeel van de verdachte voldoende onderzocht worden. Denk hierbij aan sms-verkeer, toxicologisch onderzoek, DNA onderzoek, getuigenissen, camerabeelden,…
Een afwachtende houding kan ertoe leiden dat het onderzoek voornamelijk in één richting gevoerd wordt, terwijl ontlastende elementen à décharge onvoldoende aandacht krijgen. Daarom is een actieve tussenkomst van een gespecialiseerde zedenadvocaat tijdens de onderzoeksfase essentieel.
Een strafonderzoek moet immers niet alleen gericht zijn op belastende elementen, maar ook op gegevens die in het voordeel van de verdachte kunnen spreken. Wanneer dat evenwicht ontbreekt, kan het recht op een eerlijk proces onder druk komen te staan. Een gespecialiseerde zedenadvocaat kan het dossier voor u bestuderen en kan bijkomende ontlastende onderzoekshandelingen vragen aan het parket of aan de onderzoeksrechter. Op deze manier is de kans dat uw dossier rond verkrachting sneller geseponeerd wordt of dat u wordt vrijgesproken op het einde van de rit.
Het belang van een goed voorbereid verhoor
Uw verhoor is zowat het belangrijkste stuk uit het strafdossier. Een verklaring afleggen zonder kennis van de juridische gevolgen of zonder voorafgaandelijke coaching kan verstrekkende consequenties hebben. Woordkeuze, formuleringen en lichamelijke reacties tijdens een verhoor spelen vaak een grotere rol dan men op dat moment beseft.
Een grondige voorbereiding voorafgaand aan een verhoor kan helpen om valkuilen te vermijden en ervoor te zorgen dat verklaringen correct, consistent en doordacht worden afgelegd.
Bijstand door een gespecialiseerde advocaat is cruciaal. U ondertekent uw verklaring pas wanneer wij zeggen dat alles correct werd genoteerd. Bij uw verhoor is het belangrijk dat iemand volledig begrijpt welke rechtenu heeft en welke impact bepaalde antwoorden kunnen hebben binnen het verdere onderzoek. Op het einde van het verhoor kunnen wij ook zelf om bijkomende onderzoekshandelingen verzoeken.
De mogelijke rol van een polygraaftest
Gelet op het gebrek aan objectief bewijs, wordt in sommige dossiers een polygraafonderzoek uitgevoerd. Hoewel een leugendetector in België geen bindend bewijs vormt, maar enkel een steunbewijs, kan het resultaat wel deel uitmaken van de globale beoordeling van het dossier. Een rechtbank kan bij diens beoordeling rekening houden met de uitslag van de leugendetector.
Wanneer verklaringen tijdens een polygraaftest overeenstemmen met eerdere verklaringen, kan dit bijdragen aan de beoordeling van de consistentie van het verhaal. Het blijft echter slechts één onderdeel binnen een ruimer geheel van onderzoeksgegevens en moet ook oppassen voor vals positieve resultaten, nl: u spreekt de waarheid en u ontkent de verkrachting, maar uw verklaring wordt toch als leugenachtig bestempeld.
Wanneer u een uitnodiging tot verhoor met een leugendetector ontvangt, neemt u best zo snel mogelijk contact op met een gespecialiseerde advocaat.
Beschuldigende verklaringen van minderjarigen
Wanneer belastende verklaringen in zedenzaken afkomstig zijn van minderjarigen, is een gespecialiseerde en voorzichtige benadering noodzakelijk. Kinderen bevinden zich in een complexe emotionele en cognitieve ontwikkelingsfase, waardoor hun verklaringen steeds zorgvuldig moeten worden geanalyseerd.
In dergelijke dossiers kan een forensisch-psychologisch deskundigenonderzoek aangewezen zijn. Daarbij wordt onder meer gekeken naar:
- de samenhang van verklaringen;
- mogelijke beïnvloeding door derden;
- de ontwikkelingsleeftijd van het kind;
- de manier waarop vragen werden gesteld tijdens verhoren.
Soms blijkt uit een deskundigenonderzoek dat bepaalde elementen bijkomende verduidelijking vereisen of dat suggestieve vraagstelling een invloed kan hebben gehad op bepaalde antwoorden. Dat betekent niet automatisch dat verklaringen onjuist zijn, maar wel dat een genuanceerde beoordeling noodzakelijk blijft.
Ook is het belangrijk dat uw advocaat steeds het volledige videoverhoor van de minderjarige bekijkt en analyseert en zich niet uitsluitend baseert op de bewoordingen opgenomen in het synthese proces-verbaal door de politie.
Minderjarigen worden verhoord door gespecialiseerde zedenpolitie en TAM-verhoorders. Het gebeurt echter vaak dat de geschreven PV’s cruciale elementen weglaten, die men wél kan bekijken in het videoverhoor. Wanneer een minderjarige uitspraken doet die zijn gebeurd na suggestieve vragen door de verhoorders, tast dit uiteraard de bewijswaarde van deze verklaring aan en moet dit worden opgeworpen voor de rechtbank.
Vroegtijdige juridische begeleiding maakt een verschil
Zedenzaken behoren tot de meest gevoelige en complexe dossiers binnen het strafrecht. Daarom is het cruciaal dat het onderzoek op een evenwichtige en zorgvuldige manier verloopt, met aandacht voor alle relevante elementen.
Een tijdige en proactieve juridische begeleiding door een gespecialiseerde advocaat in zedenzaken kan helpen om rechten te beschermen, het onderzoek kritisch op te volgen en ervoor te zorgen dat ook ontlastende elementen voldoende aan bod komen.
Een sterke verdediging begint niet pas in de rechtbank, maar reeds vanaf de eerste uitnodiging tot verhoor.
Heeft u een uitnodiging tot verhoor ontvangen voor verkracting of aanranding van de eerbaarheid / aantasting van de seksuele integriteit? Neem dan vandaag nog contact op met mr. Manon Cop via mc@metisadvocaten.be of via 0492/65.38.14
Zie ook over het misdrijf verkrachting meer uitgebreid: advocaat verkrachting
Zie ook over het misdrijf aantasting van de seksuele integriteit meer uitgebreid: advocaat aanranding
