Erkenning door de rechtbank
De rechtbank heeft beslist dat de dader in kwestie schuldig is aan verkrachting en geeft het slachtoffer hierdoor de erkenning dat haar een immens leed is aangedaan. De opschorting van straf zonder probatievoorwaarden in zedenzaken is uitzonderlijk, maar geen unicum.
De houding van de dader speelde wellicht een rol in het oordeel van de rechtbank. Anders dan in veel dossiers, waar daders ontkennen of minimaliseren, was hier blijkbaar sprake van oprecht schuldbesef. Dat maakt een verschil zeker voor het slachtoffer, dat erkenning zoekt, geen ontkenning. Erkenning speelt een grote rol in het verwerkingsproces van het slachtoffer.
Niet elk dossier is zwart-wit
Verkrachting is een van de meest zware misdrijven dat er is. Maar niet elk dossier is zo helder en zo zwart-wit als dat van bijvoorbeeld de betreurde Julie Van Espen. Veel gevallen bevinden zich in een grijzere zone, waar grenzen van toestemming vervagen, vaak door alcohol, context of de relatie tussen de betrokkenen. Dat maakt het uiteraard niet minder ernstig wél moeilijker om juridisch en maatschappelijk te vatten en hier een gepast signaal aan te geven.
Toestemming: wettelijk verankerd, in de praktijk complex
Sinds de hervorming van het seksueel strafrecht is “toestemming” wettelijk verankerd, maar in de praktijk blijft er veel onduidelijkheid bij burgers. Wanneer is iemands vrije wil in die mate aangetast dat er geen geldige toestemming meer kan zijn? Veel hangt af van concrete feiten en context. Sensibilisering is hier noodzakelijk.
Hét zedenslachtoffer bestaat niet
Slachtoffers verschillen. Waar sommigen voornamelijk erkenning zoeken, willen anderen harde straffen. Vaak wil de omgeving meer repressie dan het slachtoffer zelf. Elk slachtoffer verwerkt anders en het is belangrijk dat zij zelf de ruimte krijgen om hun verhaal te bepalen zonder opgejaagd te worden door de publieke opinie. Hun leed is al groot genoeg.
We moeten blijven inzetten op aangifte en preventie. Dat is de enige manier waarop we zowel slachtoffers kunnen helpen als daders kunnen confronteren met gepaste nuance én ernst.
Nood aan heldere communicatie
Deze zaak toont hoezeer we als samenleving nood hebben aan heldere communicatie vanuit justitie en media, zonder zwart-wit duiding. Laat ons in debat blijven gaan over seksueel geweld. Praten helpt het taboe te doorbreken.
Publiekelijk ongenoegen heeft al veel goede juridische hervormingen teweeggebracht, maar laat ons dit op serene wijze doen zonder online heksenjacht.
Zie ook over verkrachting meer uitgebreid:advocaat verkrachting
Mr. Manon Cop is advocaat aan de balie van Antwerpen, gespecialiseerd in seksueel strafrecht. Zij staat zowel slachtoffers als verdachten bij in zedenzaken. Samen met Mr. Emma Martin is zij co-auteur van het handboek ‘Het seksueel strafrecht — Van wet tot vonnis’ (LeA Uitgevers) en co-host van de podcast Studio Z.
