Mr. Manon Cop stond vandaag bij de correctionele rechtbank in Turnhout een cliënt bij die slachtoffer is geworden in 1988 van zedenfeiten, nl. aanranding van de eerbaarheid (nu: aantasting van de seksuele integriteit), gepleegd door zijn oude leerkracht toen cliënt amper 11 jaar oud was. Het was een intense en lange zitting, omdat er sprake was van 10 slachtoffers. De beklaagde ontkende echter alle feiten en wierp ook op dat een heel aantal van de feiten verjaard zouden zijn omdat zij zo lang geleden hebben plaatsgevonden. Hoe zit dat nu juist met die verjaring in zedenzaken? En kunnen feiten meer dan dertig jaar nadat ze hebben plaatsgevonden nog bewezen worden?
Verjaring in zedenzaken
Veel slachtoffers van seksuele misdrijven zoals aanranding van de eerbaarheid (aantasting van de seksuele integriteit) of verkrachting brengen hun ervaringen pas jaren na de feiten naar buiten. Vaak is dit uit schaamte of uit angst om niet geloofd te worden. Wanneer zij uiteindelijk wel de moed vinden en beslissen om aangifte te doen of juridische stappen overwegen, rijst vaak de vraag of de zedenfeiten nog strafrechtelijk vervolgd kunnen worden, dan wel of de verjaringstermijn reeds verstreken is.
Wat betekent verjaring?
Binnen het Belgische strafrecht verwijst verjaring naar het principe dat een misdrijf na verloop van een wettelijk bepaalde termijn niet langer strafrechtelijk kan worden vervolgd. Zodra die termijn verstreken is, kan de verdachte in principe niet meer voor de feiten worden berecht, zelfs wanneer er nog bewijs beschikbaar is.
Hoe bereken je de verjaring in zedenzaken?
Het bepalen van de verjaring is echter niet eenvoudig. De regelgeving is doorheen de jaren meermaals aangepast, waarbij verjaringstermijnen regelmatig werden gewijzigd of verlengd. Bovendien zijn seksuele misdrijven gepleegd ten aanzien van minderjarigen sinds 2019 onverjaarbaar geworden. Daarbij geldt wel het principe dat een eenmaal een zaak verjaard is, deze nooit opnieuw vervolgbaar kan worden.
Om te beoordelen of een dossier verjaard is, moet steeds rekening worden gehouden met de specifieke omstandigheden van de zaak. Niet alleen het tijdstip waarop de feiten werden gepleegd speelt een rol, maar ook factoren zoals de leeftijd van het slachtoffer, de aard en ernst van de feiten, eventuele recidive en de wetgeving die op verschillende momenten van toepassing was. Vooral bij oudere dossiers kan die juridische beoordeling bijzonder ingewikkeld zijn.
Toepassing op de feiten in concreto
De feiten van aanranding van de eerbaarheid uit 1988 zouden verjaard zijn geweest indien cliënt het enige slachtoffer was geweest. Aangezien er echter verschillende slachtoffers waren van eenzelfde dader, met eenzelfde misdadig opzet, begint de termijn pas te lopen vanaf het laatste slachtoffer meerderjarig is geworden. Op deze manier zijn de feiten t.a.v. cliënt dus nog niet verjaard en kan hij nog gerechtigheid krijgen via de rechtbank.
Ontkenning door de dader
De feiten zijn dus niet verjaard, maar ze hebben wel zeer lang geleden plaatsgevonden. Kunnen deze zedenfeiten alsnog bewezen worden als er geen sprake is van objectief bewijs en de dader de feiten in alle toonaarden ontkent? Dat was de discussie vandaag in de rechtbank van Turnhout.
Mr. Manon Cop stond een man bij die na jarenlang zwijgen de moed vond om zijn verhaal te delen met de politie. Het dossier tegen B.M., voormalig leerkracht van basisschool De Parel in Lichtaart, is opgestart door een aangifte van andere slachtoffers. De bal ging aan het rollen doordat enkele ex-leerlingen (intussen dertigers en veertigers) in 2023 aangifte deden bij de politie voor feiten van aanranding van de eerbaarheid (aantasting van de seksuele integriteit). Het onderzoek bracht uiteindelijk 10 slachtoffers naar voren: allemaal volwassen mannen die in hun kindertijd werden aangerand door B.M. in een periode van eind jaren ’80 tot 2023.
De feiten waren steeds dezelfde: aanrakingen aan de geslachtsdelen, likken van de penis en wrijven over het lichaam van zijn slachtoffers. B.M. had ook ten aanzien van al zijn slachtoffers een gezags- en vertrouwenspositie. Hij was hun leerkracht, nonkel of kampmonitor. Op deze manier kon hij het vertrouwen van zijn slachtoffers winnen en kon hij jarenlang doorgaan.
Mr. Manon Cop benadrukte dat de verklaring van haar cliënt oprecht en geloofwaardig was, niet alleen door de vele details, maar ook door de gelijkenissen met de verklaringen van de andere slachtoffers, die haar cliënt niet kende: “Dat zijn traumatische herinneringen en hij heeft jarenlang gezwegen uit angst. In dit dossier zijn er tien gekwetste zielen tegenover één persoon die een immense ravage heeft veroorzaakt.”
De rechtbank zal nu moeten oordelen of de feiten, zoveel jaren later, nog bewezen verklaard kunnen worden.
Heb je vragen over verjaring of twijfel je of bepaalde feiten nog vervolgbaar zijn? Dan kan deskundig juridisch advies duidelijkheid bieden. Mr. Manon Cop, gespecialiseerd in zedenzaken, staat klaar om je op een discrete en vertrouwelijke manier te begeleiden en te informeren. Je hoeft deze stap niet alleen te zetten; samen bekijken we welke mogelijkheden er nog bestaan om gerechtigheid na te streven.
Zie ook:
Bel mij op 0492/65.38.14 of stuur een e-mail naar mc@metisadvocaten.be
Update vonnis
De rechtbank oordeelde dat de feiten niet verjaard waren. Voor bepaalde tenlasteleggingen werd beklaagde veroordeeld, voor de meeste andere werd hij wel veroordeeld tot een effectieve gevangenisstraf.
Zie voor meer informatie: De Standaarden Het Laatste Nieuws
en zie meer uitgebreid over het misdrijf aanranding van de eerbaarheid: https://advocaatmanoncop.be/expertise/advocaat-aanranding/
